بیماری‌های پوستی مرتبط با مالاسزیا

مالاسزیا به گروهی از مخمرهای بازیدیومیست (به شکل شبدر) از تیره مالاسزیا اطلاق می‌شود. گونه‌های مختلفی از این مخمرها وجود دارد. نام‌های مختلف این گونه‌ها به شرح زیر است:
  • dermatis
  • equi
  • مالاسزیا فور فور
  • globosa
  • obtusa
  • pachydermatis
  • restricta
  • slooffiae
  • sympodialis
  • ovalis (که به نام Pityrosporum ovale نیز شناخته می‌شود)

عوارض مالاسزیا

از جمله بیماری‌های پوستی که می‌توانند به دلیل ابتلا به مالاسزیا ایجاد یا تشدید شوند، شامل موارد زیر است:

  • پیتیریازیس ورسیکالر: در بیشتر موارد عامل ابتلا به این بیماری زیرگونه‌های globosa، M. sympodialis و M. furfur هستند.
  • جوش زیر پوستی: چنین اختلالی در نتیجه رشد مخمر در فولیکول‌های ملتهب مو ایجاد می‌شود.
  • آکنه استروئیدی
  • درماتیت سبوره‌ای، شوره سر، پسوریازیس پوست سر و پسوریازیس صورت. در بیشتر موارد، عامل ابتلا به این بیماری‌ها دو گونه restricta و M. globosa زیر هستند

تفاوت پسوریازیس و درماتیت سبوره

  • پوستولیت در نوزادان: این بیماری با بروز جوش‌های چرکی روی پوست کودکان کم‌سن‌وسال همراه است و به آکنه نوزادی شباهت دارد.
  • ممکن است فرد در برخی موارد به پاپیلوماز هم‌گرا و مشبک مبتلا شود. چنین اختلالی بیشتر برای دختران نوجوان پیش می‌آید و معمولا می‌توان روی سینه، کمر و گردن آن‌ها جوش‌های رنگدانه‌دار مشاهده کرد.
  • ابتلا به برخی درماتیت‌های آتوپیک صورت: در این اختلال احتمالا آنتی‌بادی‌های IgE خاصی با مالاسزیا و تست پریک مثبت اندام‌ها مقابله می‌کنند.
  • ابتلا به پیتیروسپوروزیس تهاجمی در افراد مبتلا به بیماری‌های کمبود ایمنی (موردی نادر)
عفونت قارچی مالاسزیا
عفونت قارچی مالاسزیا

تشخیص مالاسزیا

معمولا بیماری‌های پوستی مرتبط با مالاسزیا به صورت بالینی تشخیص داده می‌شود اما با نمونه‌برداری از پوست هم می‌توان این بیماری را تشخیص داد. در روند بررسی مالاسزیا با میکروسکوپ از ترکیبات پتاسیم هیدروکسید استفاده می‌شود و در تصاویر زیر میکروسکوپ خوشه‌های سلول‌های مخمر و نخینه‌های بلند آن‌ها قابل مشاهده است. گفته شده است که این خوشه‌ها شبیه «اسپاگتی و گوشت قلقلی» هستند. قبلا به رشته‌های نخینه‌ها «مالاسزیا» و به شکل مخمرها «پیترسپوروم» گفته می‌شد اما در نهایت قارچ‌شناس‌ها به این نتیجه رسیدند که این دو مورد یک اندامک هستند.

 رشد گونه‌های مالاسزیا در آزمایشگاه سخت است در نتیجه ممکن است به نمونه‌برداری‌های این بیماری واژه «کشت منفی» اطلاق شود. اگر لیپیدی مانند روغن زیتون به محیط کشت آگار لیتمن اضافه شود، مخمر با سرعت بیشتری رشد می‌کند.

البته می‌توان در روند آسیب‌شناسی بافتی یا نمونه‌برداری از پوست با بررسی لایه شاخی پوست، مخمرها را تشخیص داد. با استفاده از روش‌های رنگ‌آمیزی خاصی مانند روش پریودیک اسید شیفت (PAS)، این مخمرها بهتر قابل تشخیص هستند.

مالاسزیا

عوامل زمینه‌ساز تکثیر مالاسزیا

گونه‌های مالاسزیا روی پوست حدود 90% از افراد بزرگسال بدون ایجاد هیچ گونه آسیبی زندگی می‌کنند اما ممکن است سیستم ایمنی مورد انتظار بدن، این مخمر را سرکوب کند و باعث تکثیر مالاسزیا و ابتلا به بیماری شود. معمولا پاسخ‌های التهابی جزیی از عوارض ابتلا به این بیماری است. اگر هر دو بیماری مالاسزیا و درماتیت با هم برای فرد پیش بیایند؛ این احتمال وجود دارد که متابولیت‌های محرک مخمرها عامل ابتلا به این بیماری‌ها باشند (اسیدهای چرب آزاد از تری‌گلیسیرید تجزیه می‌شوند).

عوامل زمینه‌ساز ابتلا به بیماری‌های پوستی مالاسزیا شامل موارد زیر هستند:

  • رطوبت
  • تعریق (به همین دلیل احتمال بیشتری وجود دارد که افراد در مناطق گرمسیری به بیماری ﭘﯿﺘﺮﯾﺎزﯾﺲ ورﺳﯿﮑﺎﻟﺮ مبتلا شوند)
  • پوست چرب (چربی نابه‌هنجار پوست) : به همین دلیل احتمال بیشتری وجود دارد که قسمت‌های بالایی بدن، صورت و پوست سر دچار این بیماری شوند.
  • جوش و مصرف داروهای آنتی‌بیوتیک خوراکی چون تتراسایکلین برای درمان آن‌ها
  • کمبود ایمنی در بدن (مثل ابتلا به عفونت HIV)، کورتیکواستروئیدهای بدنی یا مصرف برخی داروها که منجر به سرکوب سیستم ایمنی بدن می‌شود.

این مخمرها عوامل شیمیایی تولید می‌کنند که میزان رنگدانه‌های پوست را کاهش داده و لکه‌های سفیدی روی آن ایجاد می‌کنند. آزلاییک اسید، پیتریاسیترین و مالاسزین از جمله این عوامل شیمیایی هستند. تجویز آزلاییک اسید روش مناسبی برای درمان اختلال‌هایی چون جوش و رزاسه است.

ممکن است مالاسزیا در معرض نور ماوراء بنفش شب‌نما شود. این حالت به دلیل عامل شیمیایی دیگری به نام پیتریالاکتون رخ می‌دهد.

از بین بردن قارچ مالاسزیا

به طور کلی می‌توان با مصرف داروهای ضد قارچی خوراکی یا موضعی مانند شامپوی کتوکنازول و فلوکونازول خوراکی ، عفونت‌های مالاسزیا را درمان کرد. هم‌چنین امکان درمان درماتیت سبوره‌ای با مصرف استروئیدهای موضعی وجود دارد.

پوست پدیا مرجع تخصصی مشاوره پوست و مو

زیر نظر دکتر گیتا مجید زاده و دکتر نابت تاجمیر ریاحی

‎‎۰۲۱۲۶۸۰۶۵۹۵

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

سوال خود را در اینجا ثبت کنید و از سیستم کد رهگیری دریافت نمائید. پاسخ شما سریعترین زمان از طریق ایمیل و SMS به شما اطلاع داده خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال قبلی ، کد رهگیری خود که از طریق ای میل یا SMSبرای شما ارسال شده را در این قسمت وارد کنید تا پاسخ دکتر را مشاهده فرمائید
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
پرسش از دکتر